Persoonlijke instellingen

Metro van Rotterdam

Uit OV in Nederland Wiki
Ga naar: navigatie, zoeken
Metro.svg
Metrostation Rotterdam Centraal
Metrostation Wilhelminaplein

De Rotterdamse metro is een metronetwerk in en rondom Rotterdam, dat wordt geëxploiteerd door de RET. Het bestaat uit een netwerk van twee stamlijnen, namelijk de Erasmuslijn en de Calandlijn. De Calandlijn is aan de oostzijde vertakt in drie uitlopers, waarvan twee aftakkingen als sneltram zijn uitgevoerd. De RandstadRail Erasmuslijn is ook verbonden aan het netwerk, waardoor Den Haag bereikbaar is per metro vanuit Rotterdam. Ook bestaan er plannen om de Hoekse Lijn (nu nog spoorlijn) te verbinden met het metronet.

Inhoud

Geschiedenis

De metro van Rotterdam is het oudste metronetwerk in de Benelux. De lijn Centraal Station - Zuidplein werd in 1968 geopend, en was daarmee (op dat moment) de kortste metrolijn ter wereld. De bouw van de lijn duurde ruim 7 jaar en kostte 170 miljoen gulden (ongeveer 77 miljoen euro). Het traject tussen het station en onder de Coolsingel werd gebouwd met open tunnelbouw, de tunnel onder de Maas werd aangelegd met afzinkbare caissons. Vlak voor station Rijnhaven (op de plaats waar tegenwoordig station Wilhelminaplein ligt) kwam het metrospoor boven de grond. Tot aan Zuidplein werd het tracé bovengronds aangelegd. Twee jaar na de opening (in 1970) werd het traject verlengd van Zuidplein naar Slinge. Tegenwoordig is Slinge nog steeds een eindpunt voor een deel van de ritten van Metrolijn D, verder heeft Metrolijn E hier z'n eindpunt.

Uitbreiding

Het netwerk is diverse keren uitgebreid. Al in 1974, zes jaar na de opening van het eerste traject, werd het bestaande traject tussen het CS en Slinge verlengd naar Hoogvliet, via de voorsteden Rhoon en Poortugaal. De lengte van het netwerk werd hiermee bijna verdubbeld. Hoogvliet is jarenlang het eindpunt geweest van de metro. Het drukke forensenverkeer naar Spijkenisse moest in Hoogvliet overstappen op de bus, wat nog steeds te zien is aan het relatief grote busstation aldaar. Pas in 1985 werd de lijn verlengd naar Spijkenisse De Akkers in Spijkenisse, wat tegenwoordig nog steeds het zuidelijke eindpunt is van de Erasmuslijn.

Oost-westlijn

Metrostation Oostplein, aangelegd in de jaren '80 en onderdeel van de oost-westlijn.

In de jaren '70 ontstond ook de behoefte aan een tweede metrolijn, de oost-westlijn. Deze lijn was reeds voorzien in de oorspronkelijke metroplannen van de gemeente (in die plannen werd deze lijn de Centrum-Oostlijn genoemd). Metrostation Beurs werd bij de bouw van de noord-zuidlijn reeds voorbereid op een tweede lijn; een 600 meter lange tunnel werd al in ruwbouw aangelegd. Door het succes van de bestaande noord-zuidlijn kon begin jaren '70 ook de tweede lijn aangelegd worden. In 1971 werd besloten tot de aanleg van het gedeelte tussen Eendrachtsplein en Binnenhof. In 1973 werd begonnen met de bouw hiervan, een jaar later werd ook besloten om het traject te verlengen tussen Eendrachtsplein en Marconiplein.
In mei 1982 kon het gedeelte tussen Coolhaven en Capelsebrug, een traject van tien stations, van de binnenstad tot de deelgemeente Prins-Alexander. Deze lijn werd oost-westlijn genoemd.

Door bezuinigingen die noodzakelijk waren na het besluit om ook het traject Eendrachtsplein - Marconiplein aan te leggen werd besloten om het traject tussen Capelsebrug en de eindpunten Ommoord en Zevenkamp uit te voeren als sneltram – dit overigens tegen de zin van de bewoners, die vreesden dat een sneltram tot veel ongelukken zou leiden. Ondanks dit protest werden de plannen uitgevoerd en werd in mei 1983 het traject naar Ommoord geopend, met station Binnenhof als eindpunt. Dit is nog steeds het eindpunt van deze lijn. In 1984, één jaar later, werd ook het traject naar Zevenkamp geopend, met station De Tochten als eindpunt. De lijn splitste na station Graskruid.

In 1986 werd ook de verlenging aan het westelijke einde van de lijn voltooid; het traject tussen Coolhaven en Marconiplein was gereed. Dit zou jarenlang het westelijke eindpunt blijven van de oost-westlijn.

Jaren '90

In 1994 werd de oost-westlijn uitgebreid met een aftakking naar Capelle a/d IJssel: vanaf station Capelsebrug splitst de lijn zich af naar het eindpunt De Terp. In tegenstelling tot de aftakkingen naar Ommoord en Zevenkamp is dit traject wel uitgevoerd als volwaardige metrolijn.

In 1997 werd besloten om de twee metrolijnen te voorzien van eigen namen, naar Londens voorbeeld. De aparte namen zouden de herkenbaarheid van de lijnen moeten vergroten. Er werd gekozen voor de naam Erasmuslijn (naar de beroemde Rotterdamse filosoof) voor de noord-zuidlijn, en Calandlijn (naar de civiel ingenieur Pieter Caland, onder meer ontwerper van de Nieuwe Waterweg) voor de oost-westlijn.

Jaren '00

In 2002 werd de Beneluxlijn geopend: een verlenging van de Calandlijn naar Hoogvliet. Vanaf station Marconiplein werd de verlenging aangelegd naar treinstation Schiedam Centrum, waarna ondergronds de Schiedamse wijk Nieuwland werd gepasseerd. Bij station Vijfsluizen, gelegen op de gemeentegrens tussen Schiedam en Vlaardingen, komt de lijn boven de grond alvorens via de Tweede Beneluxtunnel de Nieuwe Waterweg te kruisen. Via Pernis wordt bij station Tussenwater aangetakt op de Erasmuslijn naar Spijkenisse. Het eindpunt voor metro's op de Calandlijn was hiermee niet meer station Marconiplein, maar Spijkenisse en (voor een deel van de ritten) station Schiedam Centrum. Bij dit station werd een keervoorziening aangelegd naast de treinsporen naar Hoek van Holland, vooruitlopend op een eventuele transformatie van de Hoekse Lijn tot metrolijn.

De aftakking naar Zevenkamp werd in 2005 verlengd naar de nieuwe Vinexwijk Nesselande. Opvallend aan deze verlenging is dat het traject niet uitgevoerd is als sneltramtraject, maar als volwaardig metrotraject: ongelijkvloerse kruisingen en voeding via de derde rail in plaats van een bovenleiding.

Netwerk

Metronet Rotterdam 2013.svg Schematische kaart van het Rotterdamse metronet, stand december 2012.

Het netwerk bestaat uit twee hoofdlijnen: de noord-zuidlijn (voormalige Erasmuslijn) en de oost-westlijn (voormalige Calandlijn).

De noord-zuidverbinding wordt bereden door de D-lijn tussen Rotterdam Centraal en Spijkenisse en de E-lijn tussen Den Haag Centraal en Slinge. Het drukke stadstraject tussen Rotterdam Centraal en Slinge wordt op deze manier door zowel de D- als de E-lijn bereden.

De oost-westverbinding wordt bediend door de lijnen A, B en C). Aan de westzijde eindigen de lijnen A en B in Schiedam Centrum, lijn C rijdt via de Beneluxtunnel door naar Spijkenisse en takt vanaf Tussenwater aan op de D-lijn. Aan de oostzijde worden de lijnen A, B en C vertakt naar verschillende wijken: lijn A eindigt in Ommoord, lijn B in Nesselande en lijn C in Capelle a/d IJssel. Op het samenlooptraject van de drie lijnen is een frequente dienstregeling, op de verschillende vertakkingen is de dienstregeling minder frequent.

Belangrijke overstapstations

Op diverse stations in het netwerk kan overgestapt worden op andere metrolijnen of op ander openbaar vervoer. De belangrijkste overstapstations zijn:

  • Rotterdam Alexander (lijn A en B) - overstapmogelijkheid tussen metro, trein en bus
  • Rotterdam Blaak (lijn A, B en C)- ondergrondse overstapmogelijkheid tussen metro en trein, overstap op tram en bus
  • Rotterdam Centraal (lijn D en E) - overstap op nationale en internationale treinen, tram en bus
  • Schiedam Centrum (lijn A, B en C) - overstapmogelijkheid tussen metro, trein, tram en bus
  • Beurs - ondergrondse overstapmogelijkheid voor alle metrolijnen
  • Capelseburg (lijnen A, B en C) - belangrijk busstation
  • Kralingse Zoom (lijnen A, B en C) - belangrijk busstation
  • Tussenwater (lijnen C en D) - overstapstation tussen lijn C en D
  • Zuidplein (lijnen D en E) - belangrijk busstation

Uitbreiding

In de nabije toekomst moet de Hoekse Lijn ook worden aangesloten op het netwerk. Bij Schiedam Centrum wordt dan aangetakt op de bestaande spoorlijn. In de huidige plannen gaat lijn A dan doorrijden naar station Vlaardingen West, lijn B zal worden verlengd naar Hoek van Holland Strand.

Lijnvoering

De metro wordt bediend met vijf lijnen, die met letters worden aangegeven.

Op lijn D rijden gedurende de spitsuren versterkingsritten tussen Rotterdam Centraal en Slinge. In de avonduren en op zaterdag- en zondagochtend rijdt lijn A alleen op het gedeelte Binnenhof - Kralingse Zoom met een enkel metrostel.

Materieel

Bij het Rotterdamse metromaterieel wordt onderscheid gemaakt tussen materieel dat alleen op de lijnen met derde rail kan rijden (M) en materieel dat ook onder bovenleiding kan rijden (S).