Spoorslag '70: verschil tussen versies

Uit OV in Nederland Wiki
Ga naar: navigatie, zoeken
k
Regel 1: Regel 1:
 
{{meebezig|[[Gebruiker:Wubbo|Wubbo]] ([[Overleg gebruiker:Wubbo|overleg]]) tot einde kerstvakantie (of eerder...)}}
 
{{meebezig|[[Gebruiker:Wubbo|Wubbo]] ([[Overleg gebruiker:Wubbo|overleg]]) tot einde kerstvakantie (of eerder...)}}
Tussen 1960 en 1980 groeide het autogebruik met 900% (van 0,5 miljoen naar 4,5 miljoen). Daarnaast sloten de kolenmijnen in Limburg. Dat betekende dat het openbaar vervoer in het algemeen en het treinvervoer in het bijzonder minder rendabel werd. NS moest hierdoor ingrijpen in haar dienstverlening. Normaal gesproken gebeurt dat door het afstoten van verliesgevende activiteiten en het bezuinigen. NS besloot een andere weg in te slaan: ze breidde haar dienstregeling fors uit om zo te proberen haar marktaandeel te behouden of te vergroten. Dit is de basis van ´´´Spoorslag '70´´´.
+
Tussen 1960 en 1980 groeide het autogebruik met 900% (van 0,5 miljoen naar 4,5 miljoen). Daarnaast sloten de kolenmijnen in Limburg. Dat betekende dat het openbaar vervoer in het algemeen en het treinvervoer in het bijzonder minder rendabel werd. NS moest hierdoor ingrijpen in haar dienstverlening. Normaal gesproken gebeurt dat door het afstoten van verliesgevende activiteiten en het bezuinigen. In het licht hiervan kwam NS met een plan voor de toekomst: [[Spoor naar '75]]. Onderdeel hiervan was een grote dienstregelingswijziging: NS breidde haar dienstregeling fors uit om zo te proberen haar marktaandeel te behouden of te vergroten. Dit is de basis van ´´´Spoorslag '70´´´.
  
 
==Uitgangspunten==
 
==Uitgangspunten==
Regel 10: Regel 10:
  
 
Deze uitgangspunten gelden in de basis nog steeds voor de dienstregeling op het spoor. In de loop der jaren zijn er natuurlijk wel veel zaken veranderd. Frequenties zijn verhoogd, stations zijn geopend, infrastructuur is uitgebreid en de sneltrein is praktisch verdwenen.
 
Deze uitgangspunten gelden in de basis nog steeds voor de dienstregeling op het spoor. In de loop der jaren zijn er natuurlijk wel veel zaken veranderd. Frequenties zijn verhoogd, stations zijn geopend, infrastructuur is uitgebreid en de sneltrein is praktisch verdwenen.
 +
 +
==Het intercitynetwerk==
 +
Basis van de nieuwe dienstregeling was het intercitynetwerk (in eerste instantie exprestreinennetwerk geheten). NS had uitgezocht wat de stations waren met de meeste in- en uitstappers, en verbond die met elkaar in 8 treinen. Deze reden elk uur, op een groot aantal trajecten werden meer verbindingen aangeboden en ontstond dus een halfuursdienst of zelfs een kwartierdienst. In dit jaar ontstond met exprestreinen 1 t/m 4 ook de [[NoordOost]]. Het bedachte netwerk was als volgt, uiteindelijk is dit gewijzigd ingevoerd in [[dienstregeling 1970/1971]]:
 +
 +
===Exprestrein 1===
 +
Exprestrein 1 verbond [[Groningen]] en [[Leeuwarden]] met [[Amsterdam Centraal|Amsterdam CS]]. Tussen Groningen/Leeuwarden en [[Zwolle]] werd als stoptrein gereden. Tussen Zwolle en [[Amersfoort]] bood deze trein een halfuursdienst met exprestrein 2, tussen Amersfoort en Amsterdam CS met exprestrein 3.
 +
 +
===Exprestrein 2===
 +
Exprestrein 2 reed eveneens van Groningen en Leeuwarden naar Amersfoort, maar daarna werd verder gereden naar [[Den Haag Centraal|Den Haag SS]] en [[Rotterdam Centraal|Rotterdam CS]]. Tussen Zwolle en Amersfoort werd een halfuursdienst geboden met exprestrein 1, tussen Utrecht en Rotterdam/Den Haag met exprestrein 4/6.
 +
 +
===Exprestrein 3===
 +
[[Enschede]] en Amsterdam CS werden met elkaar verbonden door exprestrein 3. Tussen [[Deventer]] en Amersfoort reed deze een halfuursdienst met exprestrein 4, tussen Amersfoort en Amsterdam CS met exprestrein 1.
 +
 +
===Exprestrein 4===
 +
Ook exprestrein 4 startte in Enschede, maar reed als stoptrein naar Deventer. Van daar werd verder gereden in een halfuursdienst met exprestrein 3 naar Amersfoort, en in een halfuursdienst met exprestrein 2 naar Den Haag en Rotterdam. Op [[Voorburg]] werd niet gestopt. Op [[Utrecht Centraal|Utrecht CS]] werd gecombineerd met exprestrein 6.
 +
 +
===Exprestrein 5===
 +
Exprestrein 5 verbond Amsterdam CS met [[Koln Hbf]]. Tussen Amsterdam CS en [[Arnhem Centraal|Arnhem]] werd een halfuursdienst aangeboden met exprestrein 6.
 +
 +
===Exprestrein 6===
 +
Exprestrein 6 verbond Amsterdam CS met [[Nijmegen]]. Tussen Amsterdam CS en Arnhem vormde deze trein een halfuursverbinding met exprestrein 5.
 +
 +
===Exprestrein 7===
 +
Exprestrein 7 reed van [[Heerlen]] naar [[Zandvoort aan Zee]]. Tussen Amsterdam CS en Zandvoort werd als stoptrein gereden. Exprestrein 8 vormde met deze trein de halfuursdienst tussen [[Sittard]] en Zandvoort.
 +
 +
===Exprestrein 8===
 +
Exprestrein 8 verbond [[Maastricht]] met Zandvoort aan Zee. Deze trein reed tussen Sittard en Zandvoort in een halfuursdienst met exprestrein 7.
 +
 +
===Exprestrein 9 en 10===
 +
Exprestrein 9 reed van Amsterdam CS via [[Den Haag HS]] naar [[Venlo]]. Op dit traject reed ook exprestrein 10, maar die reed tussen [[Dordrecht]] en Venlo als snel/stoptrein.
 +
 +
===Exprestrein 11 en 12===
 +
Exprestrein 11 verbond Amsterdam CS met [[Brussel Zuid/Midi]], exprestrein 12 verbond Amsterdam CS met [[Vlissingen]]. Zij boden samen een halfuursverbinding tussen Amsterdam CS en [[Roosendaal]]. Anders dan exprestrein 9 en 10 stopten zij niet in Delft.
 +
 +
===Exprestreinstations===
 +
De volgende 40 stations werden door exprestreinen aangedaan:
 +
* [['s-Hertogenbosch]]
 +
* [[Almelo]]
 +
* Amersfoort
 +
* [[Amsterdam Amstel]]
 +
* Amsterdam CS
 +
* [[Apeldoorn]]
 +
* Arnhem
 +
* [[Assen]]
 +
* [[Bergen op Zoom]]
 +
* [[Breda]]
 +
* Den Haag HS/Den Haag SS
 +
* Delft
 +
* Deventer
 +
* Dordrecht
 +
* [[Ede-Wageningen]]
 +
* [[Eindhoven]]
 +
* Enschede
 +
* [[Goes]]
 +
* Groningen
 +
* [[Haarlem]]
 +
* [[Heerenveen]]
 +
* Heerlen
 +
* [[Hengelo]]
 +
* [[Hilversum]]
 +
* Leeuwarden
 +
* [[Leiden Centraal|Leiden]]
 +
* Maastricht
 +
* [[Middelburg]]
 +
* Nijmegen
 +
* [[Roermond]]
 +
* Roosendaal
 +
* Rotterdam CS
 +
* Sittard
 +
* [[Tilburg]]
 +
* Utrecht CS
 +
* Venlo
 +
* Vlissingen
 +
* Voorburg
 +
* Zandvoort aan Zee
 +
* Zwolle
  
 
[[Categorie:Dienstregeling]]
 
[[Categorie:Dienstregeling]]
 +
[[Categorie:Spoorwegterminologie]]

Versie van 3 jan 2016 om 12:56

Mee bezig
Aan dit artikel of deze sectie wordt de komende uren of dagen nog druk gewerkt.
Klik op geschiedenis voor de laatste ontwikkelingen.
Toelichting: Wubbo (overleg) tot einde kerstvakantie (of eerder...)

Tussen 1960 en 1980 groeide het autogebruik met 900% (van 0,5 miljoen naar 4,5 miljoen). Daarnaast sloten de kolenmijnen in Limburg. Dat betekende dat het openbaar vervoer in het algemeen en het treinvervoer in het bijzonder minder rendabel werd. NS moest hierdoor ingrijpen in haar dienstverlening. Normaal gesproken gebeurt dat door het afstoten van verliesgevende activiteiten en het bezuinigen. In het licht hiervan kwam NS met een plan voor de toekomst: Spoor naar '75. Onderdeel hiervan was een grote dienstregelingswijziging: NS breidde haar dienstregeling fors uit om zo te proberen haar marktaandeel te behouden of te vergroten. Dit is de basis van ´´´Spoorslag '70´´´.

Uitgangspunten

De dienstregeling van 1970 was gebaseerd op een viertal uitgangspunten:

  • Klokvaste vertrektijden: de trein vertrekt elk uur op hetzelfde moment van hetzelfde perron dezelfde kant op;
  • Verbeterde aansluitingen: treinen sloten voortaan elk uur op hetzelfde moment op elkaar aan, waardoor de reistijd voor veel reizigers flink werd verkort;
  • De rijtijden (en daarmee de overstappen en dus de reistijden) zijn in beide richtingen gelijk. Dit heet ook wel de symmetrische dienstregeling;
  • Een nieuw netwerk, met intercity's, sneltreinen en stoptreinen.

Deze uitgangspunten gelden in de basis nog steeds voor de dienstregeling op het spoor. In de loop der jaren zijn er natuurlijk wel veel zaken veranderd. Frequenties zijn verhoogd, stations zijn geopend, infrastructuur is uitgebreid en de sneltrein is praktisch verdwenen.

Het intercitynetwerk

Basis van de nieuwe dienstregeling was het intercitynetwerk (in eerste instantie exprestreinennetwerk geheten). NS had uitgezocht wat de stations waren met de meeste in- en uitstappers, en verbond die met elkaar in 8 treinen. Deze reden elk uur, op een groot aantal trajecten werden meer verbindingen aangeboden en ontstond dus een halfuursdienst of zelfs een kwartierdienst. In dit jaar ontstond met exprestreinen 1 t/m 4 ook de NoordOost. Het bedachte netwerk was als volgt, uiteindelijk is dit gewijzigd ingevoerd in dienstregeling 1970/1971:

Exprestrein 1

Exprestrein 1 verbond Groningen en Leeuwarden met Amsterdam CS. Tussen Groningen/Leeuwarden en Zwolle werd als stoptrein gereden. Tussen Zwolle en Amersfoort bood deze trein een halfuursdienst met exprestrein 2, tussen Amersfoort en Amsterdam CS met exprestrein 3.

Exprestrein 2

Exprestrein 2 reed eveneens van Groningen en Leeuwarden naar Amersfoort, maar daarna werd verder gereden naar Den Haag SS en Rotterdam CS. Tussen Zwolle en Amersfoort werd een halfuursdienst geboden met exprestrein 1, tussen Utrecht en Rotterdam/Den Haag met exprestrein 4/6.

Exprestrein 3

Enschede en Amsterdam CS werden met elkaar verbonden door exprestrein 3. Tussen Deventer en Amersfoort reed deze een halfuursdienst met exprestrein 4, tussen Amersfoort en Amsterdam CS met exprestrein 1.

Exprestrein 4

Ook exprestrein 4 startte in Enschede, maar reed als stoptrein naar Deventer. Van daar werd verder gereden in een halfuursdienst met exprestrein 3 naar Amersfoort, en in een halfuursdienst met exprestrein 2 naar Den Haag en Rotterdam. Op Voorburg werd niet gestopt. Op Utrecht CS werd gecombineerd met exprestrein 6.

Exprestrein 5

Exprestrein 5 verbond Amsterdam CS met Koln Hbf. Tussen Amsterdam CS en Arnhem werd een halfuursdienst aangeboden met exprestrein 6.

Exprestrein 6

Exprestrein 6 verbond Amsterdam CS met Nijmegen. Tussen Amsterdam CS en Arnhem vormde deze trein een halfuursverbinding met exprestrein 5.

Exprestrein 7

Exprestrein 7 reed van Heerlen naar Zandvoort aan Zee. Tussen Amsterdam CS en Zandvoort werd als stoptrein gereden. Exprestrein 8 vormde met deze trein de halfuursdienst tussen Sittard en Zandvoort.

Exprestrein 8

Exprestrein 8 verbond Maastricht met Zandvoort aan Zee. Deze trein reed tussen Sittard en Zandvoort in een halfuursdienst met exprestrein 7.

Exprestrein 9 en 10

Exprestrein 9 reed van Amsterdam CS via Den Haag HS naar Venlo. Op dit traject reed ook exprestrein 10, maar die reed tussen Dordrecht en Venlo als snel/stoptrein.

Exprestrein 11 en 12

Exprestrein 11 verbond Amsterdam CS met Brussel Zuid/Midi, exprestrein 12 verbond Amsterdam CS met Vlissingen. Zij boden samen een halfuursverbinding tussen Amsterdam CS en Roosendaal. Anders dan exprestrein 9 en 10 stopten zij niet in Delft.

Exprestreinstations

De volgende 40 stations werden door exprestreinen aangedaan: